Τζίντζερ (Sheng Jiang): Ένα από τα σημαντικότερα βότανα της ΠΚΙ
Τζίντζερ – Πιπερόριζα – Sheng Jiang (生姜)
Ελληνική ονομασία: Τζίντζερ ή Πιπερόριζα
Κινέζικη ονομασία: Sheng Jiang (生姜 – νωπό τζίντζερ)
Λατινική ονομασία: Zingiber officinale Roscoe
Φαρμακευτικό μέρος: Rhizoma Zingiberis
Εισαγωγή
Τι να πρωτοπεί κανείς για αυτό το υπέροχο βότανο, το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί και τιμηθεί επί χιλιάδες χρόνια από τους μεγαλύτερους θεραπευτικούς πολιτισμούς της ανθρωπότητας;
Το τζίντζερ δεν είναι απλώς ένα ακόμη φαρμακευτικό φυτό. Είναι ίσως ένα από τα ελάχιστα βότανα που κατάφεραν να διατηρήσουν αδιάλειπτη παρουσία από την αρχαιότητα έως σήμερα, τόσο στη θεραπευτική όσο και στη διατροφή. Από την Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική και την Αγιουρβέδα μέχρι τη σύγχρονη φυτοθεραπεία και τη γαστρονομία, εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βότανα παγκοσμίως.
Ιστορική αναδρομή
Το τζίντζερ αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα και σημαντικότερα φαρμακευτικά φυτά στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η χρήση του καταγράφεται εδώ και περισσότερα από 2.500 χρόνια στα κλασικά κείμενα της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής, ενώ παράλληλα αποτέλεσε βασικό θεραπευτικό και γαστρονομικό φυτό στην Ινδία, από όπου πιστεύεται ότι ξεκίνησε η συστηματική καλλιέργειά του.
Μέσω των εμπορικών δρόμων της Ανατολής έφτασε στη Μέση Ανατολή, στην αρχαία Ελλάδα και αργότερα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Κατά τον Μεσαίωνα αποτελούσε ένα από τα πολυτιμότερα εμπορεύματα των εμπόρων μπαχαρικών και χρησιμοποιούνταν τόσο ως τρόφιμο όσο και ως φαρμακευτικό φυτό.
Τον 18ο αιώνα η Αγγλία έκανε ιδιαίτερα δημοφιλή την μπύρα πιπερόριζας (Ginger Beer), η οποία διαδόθηκε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Στην Κέρκυρα διατηρείται μέχρι σήμερα η γνωστή «τσιτσιμπίρα», ένα παραδοσιακό αναψυκτικό με πιπερόριζα, που αποτελεί μέρος της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Σήμερα το τζίντζερ χρησιμοποιείται σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο, τόσο στη γαστρονομία όσο και στη φυτοθεραπεία.
Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική
Sheng Jiang (νωπό τζίντζερ)
Θερμική φύση: Θερμό
Γεύση: Πικάντικη
Μεσημβρινοί εισόδου: Πνεύμονας, Σπλήνα, Στομάχι
Κύριες δράσεις
Διασκορπίζει το Εξωτερικό Ψύχος.
Θερμαίνει το Μέσο Jiao.
Κατευθύνει προς τα κάτω το αντιρρέπον Qi του Στομάχου, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της ναυτίας και του εμέτου.
Μετασχηματίζει την Υγρασία και το Φλέγμα.
Υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία της πέψης.
Sheng Jiang και Gan Jiang
Στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ του νωπού τζίντζερ (Sheng Jiang) και του αποξηραμένου (Gan Jiang).
Το Sheng Jiang χρησιμοποιείται κυρίως σε οξείες εξωτερικές προσβολές Ψύχους, στη ναυτία και στις πεπτικές διαταραχές.
Το Gan Jiang έχει ισχυρότερη θερμαντική δράση και χρησιμοποιείται κυρίως σε χρόνιες καταστάσεις Εσωτερικού Ψύχους και ανεπάρκειας Yang.
Χημική σύσταση
Το τζίντζερ περιέχει:
Τζιντζερόλες (Gingerols)
Σογκαόλες (Shogaols)
Zingerone
Αιθέρια έλαια
Ελαιορητίνες
Παράλληλα αποτελεί πηγή:
Μαγγανίου
Καλίου
Σιδήρου
Μικρής ποσότητας πρωτεϊνών και αμινοξέων
Αντιοξειδωτικών πολυφαινολών
Σύγχρονη επιστημονική τεκμηρίωση
Η σύγχρονη έρευνα έχει επιβεβαιώσει μεγάλο μέρος των παραδοσιακών εφαρμογών του.
Οι τζιντζερόλες και οι σογκαόλες αλληλεπιδρούν με τους υποδοχείς TRPV1, οι οποίοι συμμετέχουν στην αντίληψη της θερμότητας και του πόνου. Μέσω αυτού του μηχανισμού φαίνεται να συμβάλλουν στην αντιφλεγμονώδη και αναλγητική δράση του φυτού.
Κλινικές μελέτες και μετα-αναλύσεις υποστηρίζουν τη χρήση του:
στη ναυτία της εγκυμοσύνης,
στη ναυτία από ταξίδια,
στη ναυτία που σχετίζεται με χειρουργικές επεμβάσεις,
σε ορισμένες περιπτώσεις ναυτίας από χημειοθεραπεία ως συμπληρωματική παρέμβαση.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι μπορεί να συμβάλλει:
στη μείωση του μυοσκελετικού πόνου,
στη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου,
στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ,
στη βελτίωση της μικροκυκλοφορίας.
Επιπλέον, εργαστηριακές και προκλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η 6-τζιντζερόλη (6-gingerol) παρουσιάζει κυτταροστατικές και κυτταροτοξικές ιδιότητες έναντι ορισμένων καρκινικών κυττάρων. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν αντικαρκινική θεραπευτική δράση στον άνθρωπο.
Κλινικές εφαρμογές
Η διαθέσιμη βιβλιογραφία υποστηρίζει τη χρήση του:
Στις ναυτίες.
Στη δυσπεψία.
Στα πρώτα στάδια του κοινού κρυολογήματος.
Ως συμπληρωματική υποστήριξη στην οστεοαρθρίτιδα.
Ως συμπληρωματική υποστήριξη στη ρευματοειδή αρθρίτιδα.
Στην ήπια υπερχοληστερολαιμία.
Στα αυξημένα τριγλυκερίδια.
Ως συμπληρωματική παρέμβαση σε άτομα με διαταραχές του γλυκαιμικού ελέγχου.
Προφυλάξεις – Αντενδείξεις
Στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική χρησιμοποιείται με προσοχή σε καταστάσεις έντονης Εσωτερικής Θερμότητας, Κενού Θερμότητας ή σημαντικής ανεπάρκειας Yin και Υγρών του σώματος.
Από τη σκοπιά της σύγχρονης ιατρικής απαιτείται προσοχή:
σε άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα,
σε διαταραχές της πήξης,
σε ενεργό πεπτικό έλκος,
κατά την εγκυμοσύνη όταν χρησιμοποιούνται φαρμακευτικές δόσεις,
πριν από προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις.
Τρόποι χρήσης
Αφέψημα: 1–2 g φρέσκου ή αποξηραμένου τζίντζερ σε νερό. Βράσιμο για περίπου 10 λεπτά.
Χρησιμοποιείται επίσης ως:
βάμμα,
σκόνη,
κάψουλες,
μπαχαρικό στη μαγειρική.
Συμπέρασμα
Το τζίντζερ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η παραδοσιακή γνώση και η σύγχρονη επιστήμη μπορούν να συναντηθούν. Με ιστορία χιλιάδων ετών και σημαντική ερευνητική τεκμηρίωση, εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα φαρμακευτικά φυτά τόσο στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική όσο και στη σύγχρονη φυτοθεραπεία.
Η χρήση του θα πρέπει πάντοτε να γίνεται με σωστή δοσολογία, εξατομίκευση και υπεύθυνη καθοδήγηση, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν χρόνια νοσήματα ή λαμβάνεται φαρμακευτική αγωγή.
Βιβλιογραφία
Shen Nong Ben Cao Jing
Ben Cao Gang Mu
Bensky & Gamble – Chinese Herbal Medicine: Materia Medica
Chinese Pharmacopoeia
Σύγχρονες μετα-αναλύσεις από PubMed.
